Kimi hastalıkların ağızda belirti verdiğini biliyor muydunuz?

Diş hekimlerinin ağzınızı muayene ederek vücudunuzda olabilecek hastalıkları da teşhis edebildiğini söylesem şaşırır mıydınız? Biz diş hekimleri, ağız içi muayenesi yaparken sadece dişlerinize odaklanmıyoruz. Dudaklar, yanak içleri, dil ve dişetleri genel sağlığınız hakkında bize önemli ipuçları veriyor.

Ağzınız tüm beden sağlığınızın aynasıdır.

Ağzınız tüm beden sağlığınızın aynasıdır. Ağız içinde oluşabilecek renklenmeler, şişlikler, aşınmalar, yaralar, kanama odakları, kuruluklar, hassas alanlar vücudunuzun uzak bölgelerdeki sorunların habercisi olabilir. Bazen hiçbir aksi görüntü yokken bile, el ile muayenede diş hekiminin parmak uçlarına gelen anormal hissiyat hastalığın kendini ele vermesine neden olabilir.

Vücudun kendi kendine saldırdığı bir çok otoimmün hastalık (örneğin Behçet hastalığı) ağız mukozasına, tükürük bezlerine etki ederek ağızda hem yaraların oluşmasına hem de ağzı içi kuruluk oluşumuna neden olur.  Ağız içinde yaralara neden olabilen diğer hastalıklar arasında kan kanserleri ve ülseratif kolit gibi sindirim sistemi hastalıkları sayılabilir. Kan hastalıkları da ağız içinde kanama odakları ve yaralar oluşturabilir. Dilin görünümünün değiştiği bir çok hastalık mevcuttur. Örneğin B vitamini eksikliği dilin parlak görünüm almasına neden olur. Ağız kokusu da çeşitli hastalıkları ele verir. Sindirim sisteminde sorun ağız kokusu yapar. Şeker hastalığının aseton kokusunu andıran tipik bir kokusu vardır.

Çoğu zaman hastalar ağızda belirti veren hastalıklarından haberdar olabilir. Örneğin ağzında kanama odakları olan bir hasta kan kanseri tedavisi görüyordur. Ama kimi zaman diş hekimleri ağzı belirtileriyle hastalıklarının teşhisinde anahtar rol oynayabilir. Sadece ağız bulgusuyla teşhise gidilen hastalıklar arasında AIDS hastalığı bile bulunur. Ağız içinde diş hekiminin teşhis edebileceği hastalıklar kimi zaman hayati önemde olabilir ve erken teşhis hayat kurtarıcıdır. Halk arasında çok bilinmemekle beraber ağız içinde kanser oluşabilir. Bu konu başlı başına başka bir yazının konusudur. Bununla beraber vücudun başka bir bölgesinde ilerleyen bir kanser ağız içine metastaz yapabilir. Ağız içindeki kanserin teşhisi asıl kanser odağının keşfedilmesine ve bir an önce tedaviye başlanmasına olanak sağlar.

Kimi zaman hastalarımız belirli bir şikayetle başvurur. Örneğin sadece ağız mukozasında solukluk da anemi habercisi olabilirken hastalar dilde yanma hissinden şikayetçi olabilir.

Ağız içindeki kimi belirtiler kişide ağrı veya rahatsızlığa neden olurken kimi zaman hiçbir rahatsızlık vermez. Bu tür belirtiler ancak diş hekimi muayenesi ile gün yüzüne çıkar. Bu nedenle diş hekimini ziyaret etmek için ağzınızın içinde herhangi bir sorun olmasını beklemeyin. İdeal olarak 6 ayda bir yada hiç olmazsa yılda bir diş hekiminize rutin muayene için başvurmanızı öneririz. Böylece diş hekiminiz ağzınızı detaylı olarak muayene ederek olası problemlerin erken teşhisini sağlamış olur.

Rutin muayenelerimiz sırasında çektiğimiz çene kemiğini gösteren radyagrafiler de bizlere vücut sağlığımız hakkında önemli bilgiler verir. Örneğin böbrek hastalığında paratiroid hormon salgı bozukluğunda çene kemiğinde erimeler ve tümör benzeri oluşumlar meydana gelir.

Her bir hastalığın oluşturduğu görüntü hastalığa özel çeşitlilikte gözlenir. Böylece diş hekimleri hangi hastalıktan şüpheleniyor ise o konuda hastasını sorgulayarak daha detaylı bilgi edinir. Buna göre ilave yardımcı tetkikler isteyebilir. Örneğin ağızda oluşan yaradan biyopsi alabilir. Radyolojik görüntüleme yaparak kemik içinde oluşabilecek bozuklukları saptayabilir.

Kimi hastalıkların ilk belirtileri ağız içinde kendini gösterebilir. Diş hekiminiz sinsi ilerleyen ve haberiniz bile olmayan hastalığınızı keşfederek size yıllarınızı geri verebilir. Bu nedenle diş hekimlerine yılda iki kez sadece ve sadece muayene rutin muayene için gitmenizi öneririz. Böylece diş hekiminiz sadece ağız sağlığını değil tüm vucüt sağlığınızı da gözden geçirmiş olur.

Ağız içinde belirti veren hastalıklar listesi bu yazıya sığmayacak kadar kapsamlı bir konudur.

Genellikle diş hekimleri ağız içi muayenesi için ücret talep etmez.