Yirmi Yaş Dişi Çekme

Size sorun yaratan 20 yaş dişlerinden kurtulmak çok kolay

20 yaş dişleri ile sorun yaşamamış çok az sayıda insan vardır. 20 yaş dişleri dediğimiz dişler üçüncü azı dişlerimizdir. 20 yaş civarında (ortalama 18-23 yaşlar) sürdükleri veya bizlere bu yaşlarda sorun yaşatarak kendilerini belli ettikleri için bu ismi almışlardır.

20 yaş dişleri neden gömülü kalır?

Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı 20yaş.jpgİlkel çağlarda yaşayan atalarımız için güçlü çeneler ve öğütücü dişler, pişmemiş et ve sert bitkilerin parçalanması için gerekliydi.  Ateşin keşfinden itibaren binlerce yıl içerisinde genetik olarak küçük boyuta evrilen çenemizde artık çoğu zaman 32 diş için yeterli alan bulunmuyor. Ağzımızda toplamda 28 diş sürerek çenedeki yerlerini alır. En son oluşan ve sürmeye çalışan 20 yaş dişlerine ise çoğu zaman yer kalmaz. Yeterli alan bulunsa bile 20 yaş dişleri çoğunlukla yatık pozisyonda oldukları için doğru bir şekilde süremez ve çene kemiğinde hapis kalır.

Çene kemiğinin yapısından dolayı alt çene 20 yaş dişleri, üst çene dişlere göre daha sık gömük kalırlar.

Sadece 20 yaş dişleri değil diğer dişler de, çene kemiği içinde gömülü kalabilir. Köpek dişleri 20 yaş dişlerinden sonra en sık gömülü kalan dişlerdir. Biz diş hekimleri 20 yaş dişlerini çekmeyi tercih ederken diğer gömülü kalmış dişleri çeşitli tekniklerle ağız içine sürdürmeye çalışırız.

20 yaş dişleri çiğnemek için gerekli mi?

20 yaş dişleri aslında pek bir işe yaramayan dişlerdir. Çenelerimizin en arkasında bulunan 20 yaş dişleri ağzımıza düzgün olarak sürmüş olsa bile çiğneme fonksiyonuna neredeyse hiç katkıda bulunmaz. Azı dişlerimiz bu iş için fazlasıyla yeterlidir.

Gömülü 20 yaş dişleri ne gibi sorunlar yaratabilir?

Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı gomuk-1.jpg
Yarım sürmüş 20 yaş dişi
  • Gömülü diş dediğimizde her zaman dişin tamamen çene kemiği ile çevrelenmiş olduğu kastedilmez. Daha sıklıkla, dişin kuron dediğimiz kafa kısmı ağızda bir miktar görünür ve diş daha fazla süremeyerek öylece kalır. Gömülü diş ağız ortamıyla çok az bile olsa bağlantıya geçmiş ise ağız içindeki bakteriler bu bölgede enfeksiyon oluşturabilir. Enfeksiyon gelişmesi durumunda kişi ağzını açmakta ve yutkunmakta zorlanır ve şiddetli ağrı çeker. Boğaza yakın bir konumda olması itibariyle oluşan enfeksiyon hayati önemde apselerin gelişmesine neden olabilir.
  • Yarım sürmüş 20 yaş dişi, diş fırçasının bu bölgeye tam olarak ulaşamaması sonucu temizlenemeyeceği için kendisi çürüdüğü gibi daha da önemlisi yanındaki dişin çürümesine neden olabilir.
  • Öne doğru eğimli yerleşen 20 yaş dişleri, komşusu azı dişinin üzerine baskı uygulayarak bu dişlerde erimelere neden olabilir.
  • Nadir de olsa gömülü 20 yaş dişleri çevresinde kist ve tümör gelişebilir. Bu durumda artık, masum bir gömülü dişten öte çıkarılmaz ise büyümeye devam edecek patolojik bir yapıdan bahsedilir. Sinsi ilerleyen bu patolojiler fark edildiklerinde çoğu kez büyük boyutlara ulaşmıştır bile!

20 yaş dişleri ön dişlerde çapraşıklık oluşturur mu?

Kimi çalışmalar 20 yaş dişlerinin diğer dişlerdeki çapraşıklık ile bağlantılı olmadığını bildirilmiştir. Kimi çalışmalar ise 20 yaş dişlerinin ön dişlerde çapraşıklık yaratabileceğinden dolayı çekilmeleri gerektiğini öne sürer.

Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı xxx-1.png
Yandaki dişi eritmiş ve çevresinde kist oluşturmuş 20 yaş dişleri

Gömülü 20 yaş dişleri hangi durumlarda çekilir?

Yukarıda sayılan durumlar mevcutsa yani dişi çevreleyen yumuşak dokuda enfeksiyon oluşmuşsa; gömük diş ile bağlantılı kist tümör gibi patoloji gelişmişse veya gömülü diş komşu dişte hasar (çürük veya erime) meydana getirmişse 20 yaş dişi çekilmelidir.

Hiçbir sorun yaratmayan gömülü 20 yaş dişleri çekilmeli mi?

Bu konuda iki farklı yaklaşım mevcuttur.

Kimi hekimler herhangi bir patoloji ile ilişkili olmayan ve kişide şikayete neden olmayan dişlere müdahaleye gerek olmadığını savunur. Dişin yerinde bırakılması kararı verildiğinde patoloji gelişme ihtimaline karşı düzenli aralıklarla takip edilmesi gerekir.

Kimi diş hekimleri ise bu dişlerin sorun yaratmasını beklemeden çekilmesini uygun bulur. Bu görüşe göre gömülü dişlerin çekilmesi, oluşturdukları riskleri de ortadan kaldıracaktır. Bu dişlerin kök gelişimi henüz tamamlanmadan erken yetişkinlik döneminde çekilmesi nispeten basit bir işlemdir. Yaş ilerledikçe çene kemiği sertleştiği için dişin çekimi ile ilgili muhtemel sorunlar artar.

En mantıklı yaklaşım, klinik ve radyografik incelemeler yaparak öncelikle dişin pozisyonu, durumu, komşu dişle ve anatomik yapılarla ilişkisinin değerlendirilmesidir. Her olgu kendine göre değerlendirilerek karar verilir.

Tüm 20 yaş dişlerimi aynı seansta çektirebilir miyim?

Tüm 20 yaş dişlerinin aynı seansta çekilmesinin bir tehlikesi yoktur. Klinik gözlemler, bu dişler farklı seanslarda tek tek de çekilse veya hepsi bir seferde de çekilse işlem sonrası iyileşme sürecinin (ağrı, şişlik ve ağzı açıklığında kısıtlanma) benzer olduğunu göstermektedir. Çekilmesi gereken tüm 20 yaş dişlerinizi aynı seansta çektirerek her bir seans için ayrı ayrı gelmek zorunda olmadığınız için zaman kaybı olmaz. Ayrıca işlem öncesi tekrardan endişe ve heyecan hissi yaşamazsınız.

Avrupa’da ve Amerika’da tüm 20 yaş dişlerinin aynı seansta çekilmesi tercih edilir. Bununla beraber 20 yaş dişlerinin çekimi sedasyon veya genel anestezi altında yapılmaktadır. Böylece hastalar yapılan işlemle ilgili nahoş bir tecrübe yaşamamış olur. Ülkemizde ise gömülü diş çekimleri genellikle lokal anestezi altında yapılır. Her ne kadar cerrahi alanında uzmanlaşmış diş hekimleri için gömülü 20 dişlerinin çıkarılması dakikalar içinde gerçekleşen rutin bir işlem olsa da hastalar için korku nedeni olabilir.

Kliniğimizde uyguladığımız yaklaşım, dişin çekiminin zorluk derecesine göre değerlendirme yaptıktan sonra kararı hastamız ile beraber vermektir.

20 yaş dişlerimi çektirdikten ne kadar süre sonra günlük hayatıma dönebilirim?

İşlem yapıldığı gün hastalarımıza o gün için istirahat öneririz. Birkaç saat uyuşukluğun etkisiyle yutkunamıyor gibi hissedeceksiniz. Ertesi gün, günlük hayatınıza dönebilirsiniz. Doktorunuzun verdiği talimatları düzgün bir şekilde takip ederseniz işlem sonrası iyileşme sürecinde ağrı, şişlik gibi durumları da en az seviyede tutabilirsiniz.

Derinde gömülü olan ve dişin çıkarılmasının güç olduğu durumlarda, birkaç gün istirahat önerilir.